Ortalama Hesaplama — Aritmetik, Ağırlıklı Ortalama, Medyan ve Standart Sapma
Kısa cevap: Aritmetik ortalama = sayıların toplamı ÷ sayı adedi (85, 90, 72 → 247 ÷ 3 = 82,33). Ağırlıklı ortalama = Σ(değer × ağırlık) ÷ Σağırlık; ders kredileriyle not ortalaması böyle hesaplanır. Medyan, sıralı listenin ortadaki değeridir ve uç değerlerden etkilenmez.
Güncel oranlar: 2026 · Son güncelleme 2026-09-06 · Anında hesaplar, veri gönderilmez.
Değerleri girin, sonuç anında görünür.
Şimdi bunu da hesapla
Ortalama Hesaplama nasıl yapılır?
Aritmetik ortalama, en yaygın 'ortalama'dır: tüm değerler toplanıp adede bölünür. Sınıf notu, aylık harcama, ortalama hız gibi günlük hesapların çoğu budur. Uç değerlere duyarlıdır: 10 kişilik grupta bir kişinin geliri çok yüksekse ortalama yanıltır.
Ağırlıklı ortalamada her değerin bir önem katsayısı vardır: değerler ağırlıklarıyla çarpılıp toplanır ve ağırlıkların toplamına bölünür. Üniversite not ortalaması (kredi × not), vize-final (%40-%60) ve endeksler böyle hesaplanır.
Medyan sıralı verinin ortasıdır; uç değerlerden etkilenmediği için gelir ve fiyat verilerinde ortalamadan daha temsil edicidir. Mod en sık tekrar eden değer, standart sapma ise verilerin ortalamadan ne kadar yayıldığının ölçüsüdür (küçükse veriler birbirine yakın).
Formül
Aritmetik ortalama = (x₁ + x₂ + … + xₙ) ÷ nAğırlıklı ortalama = Σ(xᵢ × wᵢ) ÷ ΣwᵢMedyan = sıralı verinin ortadaki değeri (çift adette ortadaki ikisinin ortalaması)Standart sapma = √[ Σ(xᵢ − ortalama)² ÷ n ] (örneklem için n − 1)
Örnek hesaplamalar
Notlar: 85, 90, 72, 64, 95
- Toplam 406 ÷ 5 = 81,2 (aritmetik)
- Sıralı: 64, 72, 85, 90, 95 → medyan 85
- Standart sapma ≈ 11,5
Vize 70 (%40), final 85 (%60)
- 70 × 0,4 + 85 × 0,6 = 28 + 51 = 79 (ağırlıklı)
Sık sorulan sorular
Ortalama nasıl hesaplanır?
Sayıları toplayıp kaç tane olduklarına bölün. 12, 15, 18 → 45 ÷ 3 = 15.
Ağırlıklı ortalama ne zaman kullanılır?
Değerlerin önemi farklıysa: ders kredileri, vize-final yüzdeleri, portföy getirisi. Her değer ağırlığıyla çarpılır, toplam ağırlığa bölünür.
Medyan ile ortalama farkı nedir?
Ortalama toplam ÷ adet; medyan ortadaki değer. 1, 2, 3, 4, 100 → ortalama 22, medyan 3. Uç değer varsa medyan daha gerçekçidir.
Standart sapma neyi gösterir?
Verilerin ortalamadan ortalama ne kadar uzaklaştığını. Aynı ortalamaya sahip iki sınıftan sapması küçük olanın notları daha homojendir.